การวิเคราะห์หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับแก้ปัญหา การครองเรือนในสังคมไทย

พระวิทูล สนฺตจิตฺโต, พระครู ภาวนาโพธิคุณ, โสวิทย์ บำรุงภักดิ์, สุวิน ่ทองปั้น

Abstract


             การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษาแนวคิดและปัญหาเกี่ยวกับการครองเรือน (2) ศึกษาหลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับการครองเรือน (3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์หลักพุทธ จริยศาสตร์สำหรับแก้ปัญหาการครองเรือนในสังคมไทย

             ผลการวิจัยพบว่า  หลักการและแนวคิดเกี่ยวกับการครองเรือนในทรรศนะทางปรัชญามีอยู่มากมาย เช่น แนวคิดแบบประโยชน์นิยม  แนวคิดแบบสุขนิยม  แนวคิดแบบ
จิตนิยม และแนวคิดแบบศิลปนิยม เป็นต้น 

            หลักพุทธจริยศาสตร์เป็นหลักการประพฤติปฏิบัติของบุคคลเพื่อเข้าถึงจุดหมายสูงสุด  พุทธจริยศาสตร์ได้วางหลักการปฏิบัติไว้ 3 ระดับ คือ จริยศาสตร์ระดับต้น ได้แก่
ศีล 5  จริยศาสตร์ระดับกลาง ได้แก่ กุศลกรรมบถ 10  จริยศาสตร์ระดับสูง ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ 8  ในการครองเรือนนั้นพุทธจริยศาสตร์ได้วางหลักการประพฤติปฏิบัติ  ไว้เป็นกรอบแนวความคิดสำหรับการดำเนินชีวิตของผู้ครองเรือน  อันได้แก่ หลักสังคหวัตถุ 4 สำหรับการครองตนเป็นคนดี  อันเกิดประโยชน์ทั้งต่อตนเองและยังส่งผลไปสู่บุคคลรอบข้างด้วย  หลักฆราวาสธรรม 4 สำหรับสร้างความรักความสามัคคีของคนในสังคม  เป็นหลักการครองชีวิตอันจะประสบกับความสุขความร่มเย็น  และหลักปฏิบัติต่อกันของผู้ครองเรือนในรูปแบบสามีภรรยาคือหลักทิศ 6

          หลักพุทธจริยศาสตร์สำหรับแก้ปัญหาการครองเรือน คือ ใช้หลักฆราวาสธรรมอันได้แก่ ความจริงใจ  การปรับตัว ความอดทน และเสียสละแบ่งปัน  ในการแก้ปัญหาการหย่าร้าง  หลักพรหมวิหารธรรมอันได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตาและอุเบกขา  ในการแก้ปัญหาการเลี้ยงดูบุตร  หลักการเลือกคบมิตร ในการแก้ปัญหายาเสพติด  หลักความกตัญญูกตเวทีและหลักสังคหวัตถุอันได้แก่ การสงเคราะห์ วาจาไพเราะอ่อนหวาน การขวานขวายช่วยเหลือ และการประพฤติตนเป็นผู้เสมอต้นเสมอปลาย  ในการแก้ปัญหาการทอดทิ้งผู้สูงอายุ  อันเป็นหลักปฏิบัติสำหรับคฤหัสถ์ผู้ครองเรือน  เพื่อความดีงามและความผาสุกในการครองเรือน  และเป็นการสร้างสรรค์สังคมให้เกิดความสงบเรียบร้อย

 

             The objectives of this research were: (1) to study the concept and problems about household, (2) to study Buddhist ethics for the household, and (3) to study analytically the Buddhist ethics for resolving the problems of household in Thai societies. This was a documentary research with the descriptive analysis.

              A result of this research study was found that the principles and the concept of the household were seen in many philosophical views: utilitarianism, hedonism, idealism, art appreciation, etc.

              The Buddhist ethics was a principle of a person’s real practice to achieve the highest objective. The Buddhist philosophy had three levels of the ethical principles: beginning-morality, middle-ten ways of meritorious making, and the end-Eightfold Noble Path, etc. For the householders, the Buddhist ethics had the practical principles as a way of life: four ways of sympathy for a good householder himself and the others, four virtues for the household life to grow love and harmony in Thai societies, etc. This Buddhist ethics was an important principle to live happily and contact the other peoples. A husband and a wife had to follow six directions with three possible aims: a visible or present benefit, an invisible or future benefit, and the highest or best benefit.    

              The Buddhist ethics for solving the problems of the household life was four virtues for a good household life: sincere, adjustment, patient, and sacrifice. The Buddhist ethics for solving the problems of the couple separation was four sublime states of mind: loving kindness, compassion, sympathetic joy, and equanimity. The Buddhist ethics for solving the problems of taking care of children was a way to make a friend. The Buddhist ethics for solving the problems of habit-forming drug was the gratitude and bases of sympathy: giving, convincing speech, useful conduct, and equality in impartiality. The Buddhist ethics for solving the problem of leaving the old man was four virtues for a good household life in order to grow good action and happiness in the household as well as to grow the social development with peace and happiness


Keywords


พุทธจริยศาสตร์, การครองเรือน, การวิเคราะห์ Buddhist Ethics, Domination, Analysis

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/jmcukk
http://www.jg-mcukk.com
E-mail : journalmcukk@gmail.com