สภาพปัญหาจริยธรรมของหมอยาพื้นบ้านในการรักษาโรคด้วยสมุนไพร กรณีศึกษา : หมอยาพื้นบ้านเขตอำเภอโพธิ์ชัย จังหวัดร้อยเอ็ด

พระครู สุวรรณธรรมทิน

Abstract


         

                งานวิจัยนี้ มุ่งศึกษา ความเป็นมาและความสำคัญของหมอพื้นบ้าน ตลอดถึงจริยธรรมของหมอพื้นบ้านในการรักษาโรคด้วยสมุนไพร พบว่า จริยธรรมที่หมอพื้นบ้าน ใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติแบ่งออก เป็น 3 ประเด็นคือ  1) ประวัติความเป็นมาและความสำคัญของหมอพื้นบ้านมีพัฒนาการในการรักษาโรคของมนุษย์มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยการใช้สมุนไพรในการรักษาโรค มีวิธีการสืบทอดด้วยการท่องจำจนขึ้นใจ ต่อมามีการจดบันทึกรวบรวมเป็นตำรายาต่างๆ  2) หมอพื้นบ้านสามารถนำหลักพุทธจริยธรรมที่สอดคล้องกับการรักษาโรคได้แก่ อกุศลมูล 3 พรหมวิหาร 4 อิทธิบาท 4 นำมาประยุกต์ใช้ ในการแก้ปัญหาด้านการรักษาโรค และการดำเนินชีวิตได้อย่างถูกต้องผลจากการที่ดำเนินตามหลักจริยธรรม ทำให้หมอพื้นบ้านเป็นที่ยอมรับของคนทั้งหลาย การที่หมอพื้นบ้านประพฤติปฏิบัติตามหลักจริยธรรมทำให้เกิดประโยชน์ทั้งต่อตนเองและผู้อื่นจริยธรรมก็จะเป็นเกาะป้องกันอันตรายแก่ผู้ประพฤติปฏิบัติตามไม่ให้ประพฤติผิดจรรยาบรรณวิชาชีพ และยังเป็นการรักษาวัฒนธรรมด้านจริยธรรมของหมอพื้นบ้านไม่ให้เสื่อมสลาย  3) ปัญหาจริยธรรมของหมอพื้นบ้านในการรักษาโรคด้วยสมุนไพร ในปัจจุบันถือว่าเป็นปัญหาใหญ่เพราะ เกิดจากภาวะทางเศรษฐกิจ ความเห็นแก่ตัว บางคนอยากจะเป็นหมอเพราะรายได้ดี แต่ขาดการเรียนรู้ทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ ประพฤติผิดศีลขาดจิตสำนึกในความเป็นหมอ มีความโลภเห็นแก่ได้

                แนวทางแก้ปัญหาจริยธรรมคือ จะต้องขอความร่วมมือทั้งภาครัฐ และเอกชน ตลอดจนประชาชน ช่วยกันดูแล รักษาภูมิปัญญาอันล้ำค่าของคนไทย อย่าให้คนแอบอ้าง ไปเป็นช่องทางหากินในทางที่ผิดจริยธรรม   หมอพื้นบ้านทั้ง 3 ท่าน ได้เสนอแนวทางแก้ปัญหาจริยธรรมของหมอพื้นบ้าน ดังนี้ 1) พ่อจารย์คำ  ชูศรีทอง ยึดหลักการมี สติ และ สัมปชัญญะ  2) พ่อจารย์สุด  ชำนาญมิ่ง ยึดหลักการมี พรหมวิหาร 4   3) พ่อจารย์พุทธา  โพธิ์ชัยหล้า ยึดหลักการไม่มี อคติ 4 เป็นแนวทางเสนอแนะให้หมอพื้นบ้านประพฤติตาม

               การรักษาโรคตามแนวทางของหมอพื้นบ้านทั้ง 3 ท่านมีอยู่ 2 แบบ คือ  1) การรักษาโรคแบบดั้งเดิมคือ การรักษาโรคโดยอาศัยความรู้จากตำรา หรือ การเรียนสืบต่อๆ กันมา ซึ่งมิใช่การรักษาแบบแพทย์แผนปัจจุบันเช่น ยาฝน ยาต้ม ยาแช่   2) การรักษาโรคแบบแพทย์แผนไทยคือ กระบวนการรักษาโรคอาศัยหลักวิชาการ ใช้เครื่องมือทางวิชาการแพทย์ วินิจฉัย และรักษาโรคตามขบวนการ อย่างมีระบบ

 

               This thesis mainly focused on the historical background and the significance of the local-herbal-medical doctors and the ethic of local-herbal-medical doctors. Theresult of the study found that the ethic of that the local-herbal-medical doctors applied in processing their occupation could be divided into three categories.1.The history of local-herbal-medical doctors was gradually developed in the long history. This medical treatment had a specific method in convening knowledge by learning by heart. Then, it was written down as a book form. 2.The local-herbal-medical doctors also implemented the Buddhist ethic in agreeable with the diseases such as the three unwholesome, the sublime states of mind, the basis for success, had the ability of the ill-persons to medicine. This led the local-herbal-medical doctors in having well-known frame, and in the other hand, those customers who came to take service also felt safety and trust in being severed. 3.This study found that the ethical problem of the local-herbal-medical doctors was selfishness, dueling to the situation of economic crisis. Some just wanted to become the local-herbal-medical doctors for earning income, but were lack of moral ethics in this profession.

             Nevertheless, the solutions for such ethical problems need a lot of cooperation from all parts of the society. However, the three well-known local-herbal-medical doctors, Mr.Kam Chusrithong, Mr.Suth Chamnamming, Mr.Buddha Bochaila, had suggested that: 1)  the local-herbal-medical doctors should hold the Buddhist principle of being mindful, 2) the local-herbal-medical doctors should hold the sublime state of mind, 3) the local-herbal-medical doctors should devoid of bias and negative thought to the customers.      


Keywords


จริยธรรม, หมอยาพื้นบ้าน, การรักษาโรคด้วยสมุนไพร Ethical, Traditional Doctors,Code of Treatment

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/jmcukk
http://www.jg-mcukk.com
E-mail : journalmcukk@gmail.com