การศึกษาเชิงวิเคราะห์ความสัมพันธ์วิปัสสนากรรมฐานกับหลักไตรสิกขา

Wisant Sukwittaya, พระมหาดาวสยาม วชิรปญฺโญ, ดร., Assoc.Prof.Dr.Sowit bamroongpak, Dr.Prapatsorn Kimsuwannawong

Abstract


      ผลการวิจัยพบว่า วิปัสสนากรรมฐาน คือ การเจริญสติปัฏฐาน ๔ ซึ่งเป็นองค์ธรรมหนึ่งในอริยมรรคมีองค์ ๘ อันได้แก่ สัมมาสติ ซึ่งเป็นองค์ธรรมที่สำคัญ ในการมีสติเข้าไประลึกรู้ในหมวดกายานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมวดเวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมวดจิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน หมวดธรรมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน ซึ่งผู้ปฏิบัติจะต้องปฏิบัติภาวนาไปจนเกิดความเข้าใจในเรื่องของ รูปธรรม นามธรรม ซึ่งเป็นอารมณ์ของวิปัสสนากรรมฐาน และต่างจากการปฏิบัติสมถะกรรมฐานวิธี จนเห็นความเกิดดับของรูปนามอย่างชัดเจน นั้นก็คือการปรากฏของหลักไตรลักษณ์ ที่สอดคล้องกับรูปธรรมนามธรรม ไม่ว่าจะเป็นหมวดสติปัฏฐานที่เป็นฐาน กาย เวทนา จิต ธรรม และพระพุทธองค์ยังแสดงให้เห็นว่าผู้ที่ยังเป็นเสขะบุคคลอยู่ ยังต้องเจริญสติปัฏฐาน ๔ ต่อจนสำเร็จเป็นพระอเสขะบุคคล

     ไตรสิกขาหรือ การศึกษาตามแนวทางพระพุทธศาสนา หมายถึง การเรียนรู้หลักปฏิบัติ แล้วนำมาฝึกฝนเพื่อพัฒนาตนเอง เริ่มต้นจากการรักษาศีล เพื่อขัดเกลาพฤติกรรม และการดำเนินชีวิตของตนเองให้บริสุทธิ์ รวมถึงฝึกหัดการอยู่ร่วมกันอย่างเกื้อกูลประโยชน์ทั้งต่อตนเองและต่อผู้อื่น กระบวนการสำคัญในการศึกษายังอยู่ที่การเรียนรู้ปรากฏการณ์ในใจตนเองอย่างมีจิตตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว จนเกิดปัญญาเข้าใจธรรมชาติแห่งชีวิต นำไปสู่การวางใจต่อชีวิตและจัดการกับชีวิตนั้นได้อย่างเหมาะสม เป็นการศึกษาข้อประพฤติปฏิบัติเพื่อขัดเกลากิเลสต่างๆ เพื่อมีจิตที่มั่นคง ไม่หวั่นไหวต่อกิเลสต่างๆ ด้วยความรู้เห็นอย่างแจ่มแจ้งด้วยความเข้าใจจริงต่อธรรมชาติที่ปรากฏโดยมีเป้าหมายสูงสุดอยู่ที่การบรรลุพระนิพพาน

     ความสัมพันธ์วิปัสสนากรรมฐานกับหลักไตรสิกนั้นผู้ปฏิบัติจึงเป็นผู้ที่ศึกษาอธิศีลสิกขา อธิจิตตสิกขา อธิปัญญาสิกขา โดยมีศีลตามฐานะของตนๆ และอบรมจิตของตนให้มั่นคงตั้งมั่นไม่หวั่นไหวต่ออำนาจกิเลสต่างๆ ที่จรเข้ามา และเจริญสติปัฏฐาน ๔ จนเกิดความเข้าใจถึงขั้นเกิด ภวนามยปัญญาอย่างถูกต้องเห็นตามความเป็นจริง (สัมมาทิฏฐิ)

Keywords


ความสัมพันธ์ กรรมฐาน วิปัสสนากรรมฐาน ไตรสิกขา

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารสถาบันพิมลธรรม

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
โทรศัพท์ 0-4328-3546-7 (ต่อ 116)
โทรสาร 0-4328-3399
โทรศัพท์ 088-578-1671
โทรศัพท์ 088-506-2335
e-mail : phimoldhamma@hotmail.com
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/kkjn
http://www.journal-phimoldhamma.com