การศึกษาการสอนศีลธรรมของพุทธทาสภิกขุในทัศนะของนักเผยแผ่ในสังคมปัจจุบัน

Phrakhu Kittichotekun กิตฺติปาโล (ปะละกัง), พระมหาดาวสยาม วชิรปญฺโญ, ดร., รศ.ดร.โสวิทย์ บำรุงภักดิ์

Abstract


     งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ ๑) เพื่อศึกษาการสอนศีลธรรมในพระพุทธศาสนา       ๒) เพื่อศึกษาการสอนศีลธรรมของพุทธทาสภิกขุ ๓) เพื่อศึกษาการสอนศีลธรรมของพุทธทาสภิกขุที่มีผลต่อสังคมไทยปัจจุบันการวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยผู้วิจัยได้ค้นคว้าจากเอกสาร ข้อมูลจากพระไตรปิฎก อรรถกถา หนังสือและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งการสัมภาษณ์เชิงลึกกับกลุ่มตัวอย่างบุคคลที่ได้ศึกษาและเกี่ยวข้องกับการเผยแผ่งานพุทธทาสในปัจจุบัน คือ พระสงฆ์ นักเผยแผ่ศาสนา นักพัฒนา นักกิจกรรม อาสาสมัคร และประชาชนทั่วไป

       ผลการวิจัยพบว่า การสอนศีลธรรมในพระพุทธศาสนา เริ่มจากพิจารณาเนื้อหาที่จะสอนก่อน และสอนจากเรื่องง่ายไปหายาก อย่างเป็นเหตุผล มุ่งให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจและนำไปสู่ประโยชน์สูงสุด โดยเล็งเห็นความแตกต่างของผู้เรียน สร้างบรรยากาศการเรียนการสอนเพื่อชักจูงความสนใจ มักเริ่มด้วยการสนทนาด้วยเรื่องที่เขาสนใจอยู่ พุทธวิธีการสอน ๔แบบ คือ สอนแบบสากัจฉา หรือสนทนา สอนแบบบรรยาย สอนแบบตอบปัญหา และสอนแบบวางกฎข้อบังคับนอกจากนี้ยังมีกลวิธีในการสอนคือ การยกอุทาหรหรือนิทานประกอบ การเปรียบเทียบด้วยข้ออุปมา การใช้อุปกรณ์การสอน การเล่นภาษาเล่นคือหรือการให้ความหมายใหม่ และการสอนแบบโยนิโสมนสิการ

     วิธีการสอนศีลธรรมของพุทธทาสภิกขุเป้าหมายการสอนคือมุ่งให้รู้จักสาเหตุแห่งทุกข์และสามารถแก้ไขปัญหาชีวิตได้ทั้งเรื่องงาน คน ตนเอง และธรรม ลักษณะคำสอนเป็นธรรมะที่เน้นชีวิตปัจจุบันเป็นสำคัญ เช่น นิพพานที่นี่และเดี๋ยวนี้ เป็นเหตุเป็นผล เป็นวิทยาศาสตร์ พิสูจน์ได้ หลักธรรมที่พุทธทาสภิกขุนำมาสอน คือหลักธรรม ๙ ตา คือ อนิจจตา ทุกขตา อนัตตา ธัมมัฏฐิตตา ธัมมนิยามตา อิทัปปัจจยตา สุญญตา ตถตา และอตัมมยตารูปแบบการเผยแผ่ธรรมะ คืองานเขียนงานแปลการเทศน์และงานปาฐกถาและยังมีสื่อกิจกรรมต่างๆ คือ สื่อทางศิลปะเช่น โรงมหรสพทางวิญญาณ สื่อสิ่งพิมพ์และสื่ออิเล็คทรอนิคส์สื่อสารมวลชน เช่น วารสารพุทธสาสนา สื่อกิจกรรมเช่นกิจกรรมวันล้ออายุ

     การสอนศีลธรรมของพุทธทาสภิกขุที่มีผลต่อสังคมไทยปัจจุบันในด้านต่างๆดังนี้ ด้านการใช้ชีวิตประจำวัน โลกกับธรรมมิแยกจากกัน การทำงานคือการปฏิบัติธรรม ด้านการเมืองการปกครอง ท่านยืนยันว่าระบอบการปกครองชนิดใดๆ ก็ดีทั้งนั้น หากแต่ต้องมีศีลธรรมจริยธรรม ด้านศิลปะ ศิลปะมี ๒แบบ คือ ศิลปะทางวัตถุ กับศิลปะทางจิตวิญญาณ ศาสนา ก็คือ ศิลปะ ศาสนาเป็นศิลปะในการดำเนินชีวิตให้พ้นจากทุกข์ พบกับสุขที่แท้ด้านการศึกษาในทรรศนะของท่านพุทธทาส คือการเปลี่ยนวิธีคิดโดยให้ความสำคัญต่อจิตวิญญาณ สู่ความไม่เห็นแก่ตัว และสู่อิสรภาพด้านเศรษฐกิจ พุทธทาสภิกขุต่อต้านระบบทุนนิยม ท่านตั้งปณิธานไว้จะพาคนออกจากวัตถุนิยมและด้านศาสนาและวัฒนธรรม คำสอนพุทธทาสภิกขุเน้นที่ปัญญา จึงมีผลต่อศาสนาและวัฒนธรรมโดยตรง เพราะตัวปัญญานี้จะนำเราไปสู่ความถูกต้อง ไม่ตกไปสู่ความหลงงมงาย


Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารสถาบันพิมลธรรม

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
โทรศัพท์ 0-4328-3546-7 (ต่อ 116)
โทรสาร 0-4328-3399
โทรศัพท์ 088-578-1671
โทรศัพท์ 088-506-2335
e-mail : phimoldhamma@hotmail.com
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/kkjn
http://www.journal-phimoldhamma.com