การวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องอานิสงส์ของบุญในสังคมไทย

Phrakhu Pariyatwarothai ,Phrakhu Pariyatwarothai

Abstract


วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์การศึกษาไว้ ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องบุญในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท ๒) เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องอานิสงส์ของบุญในสังคมไทย ๓) เพื่อวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องอานิสงส์ของบุญในสังคมไทย

ผลการวิจัยพบว่า ความเชื่อเรื่องบุญในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท มีความสืบเนื่องมาจากความเชื่อตามหลักศรัทธาที่เป็นพื้นฐานของพระพุทธศาสนา ความเชื่อหรือความศรัทธาเป็นสิ่งที่เกี่ยวกับการกระทำด้วยความมีเหตุผล และเจตนาดี ลักษณะของบุญ คือ มีความสุข ไม่เดือดร้อน และบุญเกิดขึ้นโดยบุคคลไม่ทำความชั่วทั้งปวง ทำความดีให้สมบูรณ์ และทำจิตใจของตนให้บริสุทธิ์ ผ่องใส แม้แต่รูปแบบการประกอบพิธีกรรม เรียกว่าเป็นการทำบุญบำเพ็ญกุศล หรือการทำความดี และสร้างสมความดีตามคติพระพุทธศาสนานั้น ได้แก่ การทำทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา ตั้งมั่นในหลักธรรมหลักบุญกิริยาวัตถุ หมายถึง ที่ตั้งแห่งการทำบุญ เรื่องที่จัดว่าเป็นการทำความดี หลักการทำความดี ทางทำความดี มี ๓ ประการ คือ ๑) ทานมัย ทำบุญด้วยการให้ปันสิ่งของ ๒) สีลมัย การทำบุญด้วยการรักษาศีล หรือประพฤติดีมีระเบียบวินัย ๓) ภาวนามัย ทำบุญด้วยการเจริญภาวนา คือฝึกอบรมจิตใจเจริญปัญญา

ความเชื่อเรื่องอานิสงส์ของบุญในสังคมไทย คือ การให้ทาน การรักษาศีลและเจริญภาวนา จะผ่านข้อปฏิบัติในขั้นตอนของการประกอบพิธีกรรม วิธีการที่ก่อให้เกิดบุญของพระพุทธศาสนา บุญจะเกิดขึ้นได้ต้องลงมือกระทำด้วยตนเอง ส่วนอานิสงส์หรือผลของบุญ โดยเป้าหมายในการทำบุญของพระพุทธศาสนานั้น เริ่มต้นมาจากต้องการความสุขในชีวิตปัจจุบัน โดยเฉพาะความสุข ความปีติทางใจ ความสุขในโลกหน้า (สวรรค์) และจะเป็นปัจจัย ผู้ทำนั้นมีความเชื่อว่า การกระทำของตนเป็นการสร้างบุญและมีความสุขใจต่อการกระทำกิจกรรมนั้นๆ รูปแบบการปฏิบัติในพิธีกรรมทางศาสนาจะเป็นพื้นฐานอันสำคัญที่จะนำบุคคลไปสู่การกระทำบุญที่สูงยิ่งขึ้นไป

วิเคราะห์ความเชื่อเรื่องอานิสงส์ของบุญในสังคมไทย คือ บุญจากการทำให้กับตนเอง และเผื่อแผ่ไปยังผู้อื่น จากการบทสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้ปฏิบัติธรรม และประชาชนทั่วไปในอำเภอหนองหงส์ จังหวัดบุรีรัมย์ ส่วนใหญ่ยังเชื่อว่าการทำบุญจะส่งผลให้ชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี และบุญจะเป็นที่พึ่งทั้งในโลกนี้และโลกหน้า บุญเกิดขึ้นทางการกระทำคือ ทางกาย ทางวาจา และทางใจ เมื่อทำบุญให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา อานิสงส์ที่พึงได้รับนั้นจะก่อให้เกิดความสุขในชีวิตโลกปัจจุบันและในอนาคต

Full Text:

PDF

References


มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

บทความวิชาการพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยปีการศึกษา, ๒๕๕๘.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). เรื่องที่คนไทยควรเข้าใจให้ถูกต้อง. พิมพ์ครั้งที่ ๗,กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์บริษัท สหธรรมมิก จำกัด, ๒๕๔๒.

_______. พระพุทธศาสนาในประเทศไทยสมัยปัจจุบัน. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๗.

เสฐียร พันธรังสี. ศาสนาโบราณ. กรุงเทพมหานคร : รุ่งเรืองธรรม, ๒๕๒๑.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารสถาบันพิมลธรรม

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
โทรศัพท์ 0-4328-3546-7 (ต่อ 116)
โทรสาร 0-4328-3399
โทรศัพท์ 088-578-1671
โทรศัพท์ 088-506-2335
e-mail : phimoldhamma@hotmail.com
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/kkjn
http://www.journal-phimoldhamma.com