รูปแบบการเจริญเมตตาภาวนาที่มีผลต่อสุขภาวะของผู้สูงอายุ

พระมหา นิพนธ์ มหาธมฺมรกฺขิโต, พระมหาพิสิฐ วิสิฏฺฐปญฺโญ, ประยูร แสงใส, พระครูสิริ ปัญญาภรณ์, อดิศร หนันคำจร

Abstract


บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อศึกษารูปแบบการเจริญเมตตาภาวนาในพุทธศาสนา 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการเจริญเมตตาภาวนาที่มีผลต่อการดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุ ในเขตเทศบาลตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น และ 3) เพื่อวิเคราะห์ผลการเจริญเมตตาภาวนาที่มีผลต่อการดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุ ประชากรที่ศึกษา คือ กลุ่มผู้สูงอายุ ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป โดยเลือกแบบเจาะจง จำนวน 50 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามก่อนและหลังการอบรม และชุดฝึกอบรมรูปแบบการเจริญเมตตาภาวนาที่มีผลต่อสุขภาวะของผู้สูงอายุ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที (t-test)
ผลการวิจัยพบว่า
1. รูปแบบการเจริญเมตตาภาวนาในพุทธศาสนา คือ การแผ่ความปรารถนาดี การแผ่ความรักบริสุทธิ์ไปยังผู้อื่นหรือสรรพสัตว์ มี 2 ประเภทคือ แบบเจาะจง กับ ไม่เจาะจง
2. รูปแบบการเจริญเมตตาภาวนาที่มีผลต่อการดูแลสุขภาวะของผู้สูงอายุ ในเขตเทศบาลตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น มี 5 ลักษณะคือ แผ่เมตตาให้ตนเอง แผ่เมตตาให้บุคคลผู้เป็นที่รัก แผ่เมตตาให้บุคคลผู้เป็นกลาง ๆ แผ่เมตตาให้ผู้เป็นศัตรู และแผ่เมตตาแบบไม่เจาะจง เพื่อให้มีผลต่อสุขภาวะ 4 ด้าน คือ ร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา
3. ผลจากการทดลอง พบว่า ก่อนการอบรม โดยภาพรวม รูปแบบการเจริญเมตตาภาวนาที่มีผลต่อสุขภาวะผู้สูงอายุอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านจิตใจและด้านปัญญา อยู่ในระดับมาก ส่วนด้านร่างกายและด้านสังคม อยู่ในระดับปานกลาง แต่หลังการอบรม โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านปัญญา ด้านจิตใจ อยู่ในระดับมากที่สุด ส่วนด้านร่างกายและด้านสังคม อยู่ในระดับมาก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Keywords


รูปแบบ, เมตตาภาวนา, สุขภาวะ, ผู้สูงอายุ

Full Text:

PDF

References


นพปฎล พงศ์ศิริวรรณ และธีรวรรณ ธีระพงษ์. (2555). การปฏิบัติเพื่อพัฒนาความเมตตา : กรณีศึกษานักบวชสถานปฏิบัติธรรมหมู่บ้านพลัม. วารสารมนุษยศาสตร์สาร. 13 (2).

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณ

วิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

ประเวศ วะสี และพระอาจารย์คำเขียน สุวณฺโณ. (2527). วิธีแก้เซ็งสร้างสุขกับการเจริญสติ.กรุงเทพฯ: จักรานุกุลการพิมพ์.

ปัทมาวดี กสิกรรม. โครงการ (เบื้องต้น) เพื่อพัฒนานโยบายด้านศาสตร์สุขภาพทางเลือกเพื่อเป้าหมายการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม (2540-2541). รายงานวิจัย. กลุ่มนโยบายด้านสาธารณสุขด้าน.

พระครูสมุห์วัยวุฒิ ชิตจิตฺโต และคณะ. (2560). การประยุกต์หลักเมตตาใพระพุทธศาสนาเถรวาทเพื่อจัดการความขัดแย้ง. วารสารสันติศึกษาบริทัรรศน์ มจร. 5 ฉบับพิเศษ(1).

พระไพศาล วิสาโล. เยียวยากายด้วยใจเมตตา. มติชนออนไลน์. สืบค้นเมื่อ 2 ธันวาคม 2562 จาก https://www.matichon.co.th/articlenews_1271229.

พระมงคลธรรมวิธาน และประสิทธิ์ สระทอง. (2560). ผู้สูงอายุกับการปฏิบัติตามหลักพุทธธรรม. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ. 10(3).

พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550. สืบค้นเมื่อ 19 มีนาคม 2561 จาก http:// www.acfs.go.th/km/ download/act_healthy_2550pdf.

พุทธทาสภิกขุ. (2526). เทคนิคของการมีธรรมะ (ศีลธรรมกลับมา). กรุงเทพฯ: การพิมพ์พระนคร.

ริค แฮนสัน และ ริชาร์ด เมนดิอัส. (2557). Buddha’s Brain สมองแห่งพุทธะ. ณัชร สยามวาลา แปล. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์ พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิซซิ่ง จำกัด มหาชน.

สาคร อินโท่โล่. (2552). การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการดูแลผู้สูงอายุในชุมชนจังหวัดมหาสารคาม. รายงานวิจัย. มหาสารคาม : วิทยาลัยพยาบาลศรีมหาสารคาม.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร. สืบค้นเมื่อ 1

มีนาคม 2561 จาก http://www.ryt9.com/s/tpd/2579029.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Khon Kaen Campus Language Institute,
Mahachulalongkornraja-Vidyalaya University Khon Kaen Campus
Building 100 Years, Somdej Phra Buddhacarya
30 Moo. 1, Ban Koksi, Koksi Sub-district, Muang District, Khon Kaen
Tel:  0-4328-3546-7 Fax: 0-4328-3399
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/ijbe
http://www.jber.in.th
E-mail: jbermcukkli@gmail.com