ศึกษาวิเคราะห์อานิสงส์ของบุญในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท

พระสุรชาติ ปฏิภาโน

Abstract


         วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์ในการวิจัย ๓ ประการ คือ ๑) เพื่อศึกษาเรื่องบุญและอานิสงส์ของบุญพระพุทธศาสนาเถรวาท ๒) เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องบุญในสังคมไทย และ ๓) เพื่อศึกษาอิทธิพลของบุญกับความเชื่อในสังคมไทย

ผลจากการศึกษา พบว่า บุญในพระพุทธศาสนาเถรวาท หมายถึง เครื่องชำระกิเลสสันดาน ความดี ความสุข ความประพฤติชอบทางกาย ทางวาจา และทางใจ ประเภทของบุญในพระพุทธศาสนานั้นมี ๑๐ประเภท ได้แก่ การทำบุญในพระพุทธศาสนาที่จัดได้ว่าเป็นบุญที่แท้จริงนั้นมีอยู่ด้วยกันทั้ง ๑๐ ประเภทเท่านั้น หรือที่เรานิยมเรียกกันว่า บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ ประการนั้นเอง ได้แก่ (๑) การให้ทาน คือ การบริจาคทรัพย์สิ่งของแก่ผู้ที่ควรให้ (๒) การรักษาศีล คือ การสำรวม กาย วาจา ให้สงบเรียบร้อยไม่สร้างความเดือดร้อนให้แก่ตนเองและผู้อื่น (๓) การเจริญภาวนา คือ การสวดมนต์ทำสมาธิ อ่านหนังสือธรรมะ (๔) อปจายนะ คือ การมีความเคารพอ่อนน้อมต่อผู้มีคุณธรรม (๕) เวยยาวัจจะ คือ การขวนขวยช่วยเหลือในกิจที่ชอบ (๖) ปัตติทาน คือ การอุทิศส่วนบุญให้แก่ผู้อื่น (๗) ปัตตานุโมทนา คือ การอนุโมทนาในบุญที่ผู้อื่นทำ (๘) ธัมมัสสวนะ คือ การฟังธรรม (๙) ธัมมเทสนา คือ การแสดงธรรม (๑๐) ทิฏฐุชุกัมม์ คือ การปรับปรุงความเห็นของตนให้ถูกต้อง

          วิธีการทำบุญในพระพุทธศาสนา มีทั้งหมด ๓ วิธี ได้แก่ การทำบุญด้วยวิธีการให้ทาน วิธีการทำบุญด้วยการรักษา และวิธีการทำบุญด้วยการเจริญภาวนา เนื้อนาบุญในพระพุทธศาสนาแบ่งได้เป็น ๒ ประเภท คือ (๑) เนื้อนาบุญชั้นสูงในพระพุทธศาสนา ได้แก่ พระโสดาบัน พระสกทาคามี พระอนาคามี และพระอรหันต์ ตลอดจน พระปัจเจกพุทธเจ้า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทั้งหมดนี้ได้ชื่อว่าเป็นเนื้อนาบุญชั้นสูงในพระพุทธศาสนาเถรวาท (๒) เนื้อนาบุญทั่วไปในพระพุทธศาสนา ได้แก่ พระภิกษุสงฆ์ที่ยังไม่บรรลุธรรม แต่เป็นผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ บำเพ็ญเพียรภาวนา มุ่งหวังจะสำเร็จธรรมในวันข้างหน้า เป็นผู้มีศีลวัตรไม่ด่างพร้อย

          การอุทิศบุญในพระพุทธศาสนา สามารถอุทิศบุญได้ ๒ วิธี คือ การอุทิศบุญด้วยวิธีการกรวดน้ำตั้งจิตอุทิศไปให้ และการอุทิศบุญด้วยวิธีการส่งอำนาจแห่งเมตตาจิตไปให้ และอานิสงส์ของบุญ ได้แก่ ผลที่จะได้รับคือผลตอบแทนที่บุคคลจะได้รับนั่นเอง หรือกระแสแห่งการไหลมาเนืองๆ ของสิ่งที่จะได้รับ สิ่งที่บุคคลพึงจะได้รับจากกาทำความดี อานิสงส์ของการให้ทานนั้น บุคคลที่ให้ทานพึงจะได้รับคือ ผู้ให้ทานย่อมเป็นที่รักที่พอใจของคนหมู่มาก สัตบุรุษผู้สงบย่อมคบหาผู้ให้ทาน กิตติศัพท์อันงามของผู้ให้ทานย่อมขจรไป ผู้ให้ทานย่อมไม่ห่างเหินจากธรรมของคฤหัสถ์ ผู้ให้ทานหลังจากตายแล้วย่อมเกิดในสุคติโลกสวรรค์ และผู้ให้ทาน ย่อม มี สุขะ พละ อายุ วรรณะ อานิสงส์ที่จะได้รับจากการรักษาศีล คือ ผู้ที่รักษาศีลไม่ด่างพร้อย ย่อมเป็นผู้ไม่มีเวรมีภัย เป็นผู้ไม่ต้องศาสตราอาวุธของมีคม เป็นผู้รอดปลอดภัยไม่มีภัยอันตรายใดๆทำร้ายได้ อานิสงส์ของการเจริญภาวนานั้น จะทำให้ได้ไปเกิดบนพรหมโลกหลังจากสิ้นชีวิต และทำให้ได้รับญานทัศนะ ทำให้มีสติสัมปชัญญะ และทำให้กิเลสสิ้นไป

Keywords


บุญ, เถรวาท

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารสถาบันพิมลธรรม

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
โทรศัพท์ 0-4328-3546-7 (ต่อ 116)
โทรสาร 0-4328-3399
โทรศัพท์ 088-578-1671
โทรศัพท์ 088-506-2335
e-mail : phimoldhamma@hotmail.com
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/kkjn
http://www.journal-phimoldhamma.com