ศึกษาคติความเชื่อเกี่ยวกับครุฑในคัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาท

พระสมพร สมจิตฺโต

Abstract


       วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ

       ๑) เพื่อศึกษาความเชื่อและความเป็นมาของครุฑ

       ๒) เพื่อศึกษาความเชื่อและบทบาทของครุฑในพุทธศาสนาเถรวาท ๓) เพื่อวิเคราะห์อิทธิพลความเชื่อเกี่ยวกับครุฑในสังคมไทย

          ผลการศึกษาพบว่า

        ครุฑนั้นมีปรากฏทั้งในศาสนาพราหมณ์และพระพุทธศาสนา คติความเชื่อเกี่ยวกับครุฑในศาสนาพราหมณ์หรือฮินดูมีปรากฏเด่นชัดในยุคมหากาพย์ โดยเฉพาะการแสดงเรื่องราวโดยละเอียดในมหากาพย์มหาภารตะ ครุฑเป็นสัตว์พันทางที่เป็นกึ่งเทพเจ้า กึ่งมนุษย์และกึ่งสัตว์ (นก) ที่เป็นนักรบผู้กล้าหาญและเป็นผู้รับใช้อันดับหนึ่งของพระวิษณุเทพเจ้า

        ครุฑในทางพุทธศาสนาเถรวาท จัดเป็นเทวดาชั้นล่างประเภทหนึ่งภายใต้การปกครองของท้าววิรุฬหก ผู้ปกครองสวรรค์ชั้น จาตุมหาราชิกาด้านทิศใต้ครุฑที่เป็นหัวหน้านั้นจะมีขนสีทอง มีเครื่องประดับเหมือนเทพบุตรและเทพธิดา มีชีวิตอยู่เหมือนเทวดา

         สังคมไทยนั้นมีความเชื่อเรื่องครุฑมาตั้งแต่สมัยโบราณ จะเห็นได้จากงานศิลปกรรม สถาปัตยกรรม จิตรกรรม ประติมากรรม วรรณกรรม และนาฏศิลป์เหล่านี้ล้วนมีการประดับด้วยครุฑ พระมหากษัตริย์เสมือนพระนารายณ์อวตารลงมา ทำให้ครุฑซึ่งเป็นพาหนะของพระนารายณ์ ถูกนำมาเป็นสัญลักษณ์แทนอำนาจของพระมหากษัตริย์ โดยมีการนำรูปครุฑมาประดับเครื่องราชูปโภคและสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์เช่น ตราประทับหนังสือราชการ ดวงตราหรือพระราชลัญจกรประจำพระมหากษัตริย์ เป็นต้น


Keywords


ครุฑ, ความเชื่อ

Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2017 วารสารสถาบันพิมลธรรม

สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น
อาคาร 100 ปี สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถร)
เลขที่ 30 หมู่ 1 บ้านโคกสี ตำบลโคกสี อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 40000
โทรศัพท์ 0-4328-3546-7 (ต่อ 116)
โทรสาร 0-4328-3399
โทรศัพท์ 088-578-1671
โทรศัพท์ 088-506-2335
e-mail : phimoldhamma@hotmail.com
http://www.ojs.mcu.ac.th/index.php/kkjn
http://www.journal-phimoldhamma.com